२.३५.३०

पदातिनौ च यानार्हावदुःखार्हौ सुखोचितौ ।
दृष्ट्वा संचोदयामास शीघ्रं याहीति सारथिम् ॥

अन्वयः

यानार्हौ worthy of going on chariot, पदातिनौ (now) going on foot, सुखोचितौ accustomed to comforts, अदु:खार्हौ unworthy of experiencing sorrow, दृष्ट्वा having seen, शीघ्रम् swiftly, याहि इति 'go' thus, सारथिम् of charioteer, सञ्चोदयामास urged.

Summary

Seeing his parents, who were worthy of riding a chariot now going on foot, who were accustomed to comforts and did not deserve any suffering, Rama urged his charioteer to drive fast.

पदच्छेदः

पदातिनौपदातिन् (२.२)
(अव्ययः)
यानार्हाव्यान–अर्ह (२.२)
अदुःखार्हौअदुःख–अर्ह (२.२)
सुखोचितौसुख–उचित (२.२)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
संचोदयामाससंचोदयामास (√सम्-चोदय् प्र.पु. एक.)
शीघ्रंशीघ्रम् (अव्ययः)
याहीतियाहि (√या लोट् म.पु. )–इति (अव्ययः)
सारथिम्सारथि (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

दाति नौ या ना र्हा
दुः खा र्हौसु खोचि तौ
दृ ष्ट्वा सं चो या मा
शी घ्रं या हीति सा थिम्