अन्वयः

पुरुषव्याघ्रः tiger (best) among men, तोत्रार्दितः tormented by the goads, द्विपः इव like an elephant, दुःखदम् causing agony, पितुः father's, मातुश्च mother's, तत् दर्शनम् that sight, सहितुम् to endure, न शक्तः हि was not able.

Summary

Rama the best among men, could not, like an elephant tormented by the goad, endure that pitiful sight of his father and mother.

पदच्छेदः

न	न (अव्ययः)
हि	हि (अव्ययः)
तत्	तद् (२.१)
पुरुषव्याघ्रो	पुरुष–व्याघ्र (१.१)
दुःखदं	दुःख–द (२.१)
दर्शनं	दर्शन (२.१)
पितुः	पितृ (६.१)
मातुश्	मातृ (६.१)
च	च (अव्ययः)
सहितुं	सहितुम् (√सह् + तुमुन्)
शक्तस्	शक्त (√शक् + क्त, १.१)
तोत्रार्दित	तोत्र–अर्दित (√अर्दय् + क्त, १.१)
इव	इव (अव्ययः)
द्विपः	द्विप (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
न	हि	त	त्पु	रु	ष	व्या	घ्रो
दुः	ख	दं	द	र्श	नं	पि	तुः
मा	तु	श्च	स	हि	तुं	श	क्त
स्तो	त्रा	र्दि	त	इ	व	द्वि	पः