२.३५.३२

तथा रुदन्तीं कौसल्यां रथं तमनुधावतीम् ।
क्रोशन्तीं राम रामेति हा सीते लक्ष्मणेति च ।
असकृत्प्रैक्षत तदा नृत्यन्तीमिव मातरम् ॥

अन्वयः

(सः Rama), तथा thus, रुदन्तीम् weeping, राम रामेति O Rama, O Rama, हा सीते O Sita, लक्ष्मणेति च O Lakshmana, क्रोशन्तीम् crying, रामलक्ष्मणसीतार्थम् for Rama, Lakshmana and Sita, नेत्रजम् born of eyes, वारि tears, स्रवन्तीम् shedding, नृत्यन्तीम् इव like a dancer, मातरम् mother, तां कौशल्याम् that Kausalya, असकृत् repeatedly, प्रैक्षत saw.

Summary

While Kausalya was weeping and running after the chariot, crying O 'Rama, O Sita, O Lakshmana, shedding tears for them, Rama repeatedly glanced at her who was twisting and bending as if in a dancing pose.

पदच्छेदः

तथातथा (अव्ययः)
रुदन्तींरुदत् (√रुद् + शतृ, २.१)
कौसल्यांकौसल्या (२.१)
रथंरथ (२.१)
तम्तद् (२.१)
अनुधावतीम्अनुधावत् (√अनु-धाव् + शतृ, २.१)
क्रोशन्तींक्रोशत् (√क्रुश् + शतृ, २.१)
रामराम (८.१)
रामेतिराम (८.१)–इति (अव्ययः)
हाहा (अव्ययः)
सीतेसीता (८.१)
लक्ष्मणेतिलक्ष्मण (८.१)–इति (अव्ययः)
चच (अव्ययः)
असकृत्असकृत् (अव्ययः)
प्रैक्षतप्रैक्षत (√प्र-ईक्ष् लङ् प्र.पु. एक.)
तदातदा (अव्ययः)
नृत्यन्तीम्नृत्यत् (√नृत् + शतृ, २.१)
इवइव (अव्ययः)
मातरम्मातृ (२.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
त थारु द न्तीं कौ स ल्यांर थंतम
नु धाव तीम् क्रो श न्तीं राम रा मेति
हा सी ते लक्ष्म णेतिचअस कृ त्प्रै
क्षतत दा नृ त्य न्तीमिव मात रम्