अन्वयः

प्रियम् beloved, पुत्रम् son, अनुस्मरन् reflecting, दुःखार्तः tortured with sorrow, विललाप च lamented, अथ then, पुत्रम् son, नगरान्तम् end of the city, अनुप्राप्तम् havng reached, बुध्वा having realised, अब्रवीत् said.

M N Dutt

And stricken with grief, he lamented, remembering his beloved son, and thinking that by this time he had reached the precincts of the city, he broke out into the following.

Summary

The griefstricken king began to lament thinking of his beloved son, and (suddenly) realizing that his son had crossed the limits of the city, said:

पदच्छेदः

विललाप	विललाप (√वि-लप् लिट् प्र.पु. एक.)
च	च (अव्ययः)
दुःखार्तः	दुःख–आर्त (१.१)
प्रियं	प्रिय (२.१)
पुत्रम्	पुत्र (२.१)
अनुस्मरन्	अनुस्मरत् (√अनु-स्मृ + शतृ, १.१)
नगरान्तम्	नगर–अन्त (२.१)
अनुप्राप्तं	अनुप्राप्त (√अनुप्र-आप् + क्त, २.१)
बुद्ध्वा	बुद्ध्वा (√बुध् + क्त्वा)
पुत्रम्	पुत्र (२.१)
अथाब्रवीत्	अथ (अव्ययः)–अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
वि	ल	ला	प	च	दुः	खा	र्तः
प्रि	यं	पु	त्र	म	नु	स्म	रन्
न	ग	रा	न्त	म	नु	प्रा	प्तं
बु	द्ध्वा	पु	त्र	म	था	ब्र	वीत्