अन्वयः
ततः then, कौशल्यायाः Kausalya's, निवेशनम् residence, प्रविष्टस्य having entered, तस्य his, मनः mind, शयनम् couch, अधिरुह्यापि though having climbed, लुलितम् बभूव was tossed about.
M N Dutt
Having entered Kausalyā's apartment, the king having laid himself on the bed, was overwhelmed with emotion.
Summary
His mind tossed restlessly although he entered Kausalya's palace and climbed into the couch.
पदच्छेदः
| ततस् | ततस् (अव्ययः) |
| तत्र | तत्र (अव्ययः) |
| प्रविष्टस्य | प्रविष्ट (√प्र-विश् + क्त, ६.१) |
| कौसल्याया | कौसल्या (६.१) |
| निवेशनम् | निवेशन (२.१) |
| अधिरुह्यापि | अधिरुह्य (√अधि-रुह् + ल्यप्)–अपि (अव्ययः) |
| शयनं | शयन (२.१) |
| बभूव | बभूव (√भू लिट् प्र.पु. एक.) |
| लुलितं | लुलित (√लुल् + क्त, १.१) |
| मनः | मनस् (१.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| त | त | स्त | त्र | प्र | वि | ष्ट | स्य |
| कौ | स | ल्या | या | नि | वे | श | नम् |
| अ | धि | रु | ह्या | पि | श | य | नं |
| ब | भू | व | लु | लि | तं | म | नः |