२.३७.४

तस्य दक्षिणमन्वगात्कौसल्या बाहुमङ्गना ।
वामं चास्यान्वगात्पार्श्वं कैकेयी भरतप्रिया ॥

अन्वयः

अङ्गना wife, कौशल्या Kausalya, तस्य his, दक्षिणं बाहुम् right hand, अन्वगात् reached, ,भरतप्रिया beloved (mother) of Bharata, कैकेयी च Kaikeyi, वामम् left, पार्श्वम् side, अन्वगात् reached.

Summary

Kausalya reached for the right hand of Dasaratha (to raise him up) and Kaikeyi the beloved (mother) of Bharata reached for his left.

पदच्छेदः

तस्यतद् (६.१)
दक्षिणम्दक्षिण (२.१)
अन्वगात्अन्वगात् (√अनु-गा प्र.पु. एक.)
कौसल्याकौसल्या (१.१)
बाहुम्बाहु (२.१)
अङ्गनाअङ्गना (१.१)
वामंवाम (२.१)
चास्यान्वगात् (अव्ययः)–इदम् (६.१)–अन्वगात् (√अनु-गा प्र.पु. एक.)
पार्श्वंपार्श्व (२.१)
कैकेयीकैकेयी (१.१)
भरतप्रियाभरत–प्रिय (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

स्यक्षिन्व गा
त्कौ ल्या बाहुङ्ग ना
वा मं चा स्यान्व गा त्पा र्श्वं
कै के यीप्रि या