अन्वयः

धर्मे in virtues, स्थिता abiding, सुमित्रा Sumitra, तथा then, विलपन्तीम् lamenting, प्रमदोत्तमाम् best among women, तां कौशल्याम् to that Kausalya, धर्म्यम् conforming to righteousness, इदं वाक्यम् these words, अब्रवीत् said.

M N Dutt

As that best of ladies, Kausalyā, was thus lamenting, Sumitrā ever abiding in virtue, spoke to her these words consistent with righteousness.

Summary

While Kausalya, the best of women was thus lamenting, virtuous Sumitra spoke to her these righteous words:

पदच्छेदः

विलपन्तीं	विलपत् (√वि-लप् + शतृ, २.१)
तथा	तथा (अव्ययः)
तां	तद् (२.१)
तु	तु (अव्ययः)
कौसल्यां	कौसल्या (२.१)
प्रमदोत्तमाम्	प्रमदा–उत्तम (२.१)
इदं	इदम् (२.१)
धर्मे	धर्म (७.१)
स्थिता	स्थित (√स्था + क्त, १.१)
धर्म्यं	धर्म्य (२.१)
सुमित्रा	सुमित्रा (१.१)
वाक्यम्	वाक्य (२.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
वि	ल	प	न्तीं	त	था	तां	तु
कौ	स	ल्यां	प्र	म	दो	त्त	माम्
इ	दं	ध	र्मे	स्थि	ता	ध	र्म्यं
सु	मि	त्रा	वा	क्य	म	ब्र	वीत्