२.४.४०

कल्याणे बत नक्षत्रे मयि जातोऽसि पुत्रक ।
येन त्वया दशरथो गुणैराराधितः पिता ॥

अन्वयः

पुत्रक O my son येन by whom, त्वया by you, पिता father, दशरथः Dasaratha, गुणैः with virtues, आराधितः caused delight, कल्याणे under a lucky, नक्षत्रे star, मयि in me, जातः असि you were born, बत Oh what a joy

Summary

O Rama, my little child you were born to me under a lucky star. On this account you have delighted your father Dasaratha with your virtues. What a joy

पदच्छेदः

कल्याणेकल्याण (७.१)
बतबत (अव्ययः)
नक्षत्रेनक्षत्र (७.१)
मयिमद् (७.१)
जातोजात (√जन् + क्त, १.१)
ऽसिअसि (√अस् लट् म.पु. )
पुत्रकपुत्रक (८.१)
येनयद् (३.१)
त्वयात्वद् (३.१)
दशरथोदशरथ (१.१)
गुणैर्गुण (३.३)
आराधितःआराधित (√आ-राधय् + क्त, १.१)
पितापितृ (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ल्या णे क्ष त्रे
यि जा तोऽसि पुत्र
येत्व या थो
गु णै रा राधि तःपि ता