अन्वयः

ततः then, राघवः scion of the Raghus (Rama), रम्यम् lovely, तमसातीरम् bank of Tamasa, आश्रित्य having taken refuge, सीताम् Sita, उद्वीक्ष्य having looked at, सौमित्रिम् Sumitra's son (Lakshmana), इदं वचनम् these words, अब्रवीत् said.

M N Dutt

Then Rāghava pausing on the banks of the Tamasā, looked at Sītā and spoke to Sumitrā's son, saying.

Summary

Having heard the words of Rama, thus spoke Sita in a faint voice in sadness, with tears flowing incessantly from her eyes:

पदच्छेदः

ततस्	ततस् (अव्ययः)
तु	तु (अव्ययः)
तमसातीरं	तमसा–तीर (२.१)
रम्यम्	रम्य (२.१)
आश्रित्य	आश्रित्य (√आ-श्रि + ल्यप्)
राघवः	राघव (१.१)
सीताम्	सीता (२.१)
उद्वीक्ष्य	उद्वीक्ष्य (√उद्वि-ईक्ष् + ल्यप्)
सौमित्रिम्	सौमित्रि (२.१)
इदं	इदम् (२.१)
वचनम्	वचन (२.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	त	स्तु	त	म	सा	ती	रं
र	म्य	मा	श्रि	त्य	रा	घ	वः
सी	ता	मु	द्वी	क्ष्य	सौ	मि	त्रि
मि	दं	व	च	न	म	ब्र	वीत्