अन्वयः

लक्ष्मणः Lakshmana, सम्प्रसुप्तम् fallen asleep, सभार्यम् along with wife, तं भ्रातरम् that brother, वीक्ष्य having seen, सूताय to the charioteer (Sumantra), रामस्य Rama's, विविधान् various गुणान् virtues, कथयामास narrated.

M N Dutt

When Lakşmaņa found that Rāma afflicted with fatigue had slept together with his spouse, he began to speak to the charioteer concerning the various qualities of Rāma.

Summary

Having seen that his brother along with his wife had fallen asleep, Lakshmana narrated the many virtues of Rama to Sumantra.

पदच्छेदः

सभार्यं	स (अव्ययः)–भार्या (२.१)
संप्रसुप्तं	संप्रसुप्त (√संप्र-स्वप् + क्त, २.१)
तं	तद् (२.१)
भ्रातरं	भ्रातृ (२.१)
वीक्ष्य	वीक्ष्य (√वि-ईक्ष् + ल्यप्)
लक्ष्मणः	लक्ष्मण (१.१)
कथयामास	कथयामास (√कथय् प्र.पु. एक.)
सूताय	सूत (४.१)
रामस्य	राम (६.१)
विविधान्	विविध (२.३)
गुणान्	गुण (२.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स	भा	र्यं	सं	प्र	सु	प्तं	तं
भ्रा	त	रं	वी	क्ष्य	ल	क्ष्म	णः
क	थ	या	मा	स	सू	ता	य
रा	म	स्य	वि	वि	धा	न्गु	णान्