अन्वयः

सौमित्रे O Lakshmana, अद्य today, इमां निशाम् this night, अद्भिरेव with water only, वत्स्यामि I will live, विविधे different kinds, वन्ये forest products, सत्यपि available, एतत् this one, मह्यम् to me, रोचते हि is my preference.

M N Dutt

foremost of men, that you have followed me in what is your duty. (If you had not done so), I should have to seek elsewhere for the protection of Vaidehī.

Summary

O Lakshmana, I shall live this night on water alone. I prefer it, though various kinds of forest products are available.

पदच्छेदः

अद्भिर्	अप् (३.३)
एव	एव (अव्ययः)
तु	तु (अव्ययः)
सौमित्रे	सौमित्रि (८.१)
वत्स्याम्य्	वत्स्यामि (√वस् लृट् उ.पु. )
अद्य	अद्य (अव्ययः)
निशाम्	निशा (२.१)
इमाम्	इदम् (२.१)
एतद्धि	एतद् (१.१)–हि (अव्ययः)
रोचते	रोचते (√रुच् लट् प्र.पु. एक.)
मह्यं	मद् (४.१)
वन्ये	वन्य (७.१)
ऽपि	अपि (अव्ययः)
विविधे	विविध (७.१)
सति	सत् (√अस् + शतृ, ७.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
अ	द्भि	रे	व	तु	सौ	मि	त्रे
व	त्स्या	म्य	द्य	नि	शा	मि	माम्
ए	त	द्धि	रो	च	ते	म	ह्यं
व	न्ये	ऽपि	वि	वि	धे	स	ति