अन्वयः

राघवः Rama, सौमित्रिम् to Lakshmana, एवम् in this way, उक्त्वा having said, सौम्य O gentle one, त्वम् अश्वेषु about horses, अप्रमत्तः भव be careful, इति thus, सुमन्त्रमपि to Sumantra also, उवाच ह said.

M N Dutt

O Sumitrā's son, I will spend here this night, subsisting alone. Even this recommends itself to me, although the forest yields various kinds of fruits.

Summary

Having said so to Lakshmana, he turned to Sumantra to say O gentle friend, tend the horses with care.

पदच्छेदः

एवम्	एवम् (अव्ययः)
उक्त्वा	उक्त्वा (√वच् + क्त्वा)
तु	तु (अव्ययः)
सौमित्रं	सौमित्र (२.१)
सुमन्त्रम्	सुमन्त्र (२.१)
अपि	अपि (अव्ययः)
राघवः	राघव (१.१)
अप्रमत्तस्	अप्रमत्त (१.१)
त्वम्	त्वद् (१.१)
अश्वेषु	अश्व (७.३)
भव	भव (√भू लोट् म.पु. )
सौम्येत्य्	सौम्य (८.१)–इति (अव्ययः)
उवाच	उवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
ह	ह (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
ए	व	मु	क्त्वा	तु	सौ	मि	त्रं
सु	म	न्त्र	म	पि	रा	घ	वः
अ	प्र	म	त्त	स्त्व	म	श्वे	षु
भ	व	सौ	म्ये	त्यु	वा	च	ह