२.४२.१०

काननं वापि शैलं वा यं रामोऽभिगमिष्यति ।
प्रियातिथिमिव प्राप्तं नैनं शक्ष्यन्त्यनर्चितुम् ॥

अन्वयः

रामः Rama, यम् शैलं वा any hill, काननं वापि or forest, अधिगमिष्यति approaches, they, प्राप्तं having arrived, प्रियातिथिम् इव like a welcome guest, एनम् him, अनर्चितुम् without extending hospitality, न शक्ष्यन्ति cannot.

M N Dutt

And forests and hills to which will repair Rāma cannot go without paying him homage like to a welcome guest.

Summary

Whichever hill or forest Rama visits, people will receive him there like a welcome guest and will not fail to render hospitality to him.

पदच्छेदः

काननंकानन (२.१)
वापिवा (अव्ययः)–अपि (अव्ययः)
शैलंशैल (२.१)
वावा (अव्ययः)
यंयद् (२.१)
रामोराम (१.१)
ऽभिगमिष्यतिअभिगमिष्यति (√अभि-गम् लृट् प्र.पु. एक.)
प्रियातिथिम्प्रिय–अतिथि (२.१)
इवइव (अव्ययः)
प्राप्तंप्राप्त (√प्र-आप् + क्त, २.१)
नैनं (अव्ययः)–एनद् (२.१)
शक्ष्यन्त्य्शक्ष्यन्ति (√शक् लृट् प्र.पु. बहु.)
अनर्चितुम्अनर्चितुम् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

का नं वापि शै लं वा
यं रा मोऽभि मिष्यति
प्रि यातिथिमि प्रा प्तं
नै नं क्ष्यन्त्यर्चि तुम्