२.४३.११

स महीं मनुना राज्ञा दत्तामिक्ष्वाकवे पुरा ।
स्फीतां राष्ट्रावृतां रामो वैदेहीमन्वदर्शयत् ॥

अन्वयः

सः रामः that Rama, पुरा formerly, राज्ञा by the king, मनुना by Manu, इक्ष्वाकवे to Ikshvaku, दत्ताम् bestowed, स्फीताम् vast tracts, राष्ट्रावृताम् encircled by kingdoms, महीम् land, वैदेहीम् to Sita, अन्वदर्शयत् showed.

M N Dutt

Here Rāma showed to Vaidehi those flourishing regions that had formerly been conferred by king Manu on Ikşvāku, and which teemed with populous tracts.

Summary

Rama showed Sita vast tracts of land encircled by kingdoms which were formerly bestowed upon Ikshvaku by emperor Manu.

पदच्छेदः

तद् (१.१)
महींमही (२.१)
मनुनामनु (३.१)
राज्ञाराजन् (३.१)
दत्ताम्दत्त (√दा + क्त, २.१)
इक्ष्वाकवेइक्ष्वाकु (४.१)
पुरापुरा (अव्ययः)
स्फीतांस्फीत (२.१)
राष्ट्रावृतांराष्ट्र–आवृत (√आ-वृ + क्त, २.१)
रामोराम (१.१)
वैदेहीम्वैदेही (२.१)
अन्वदर्शयत्अन्वदर्शयत् (√अनु-दर्शय् लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

हींनु ना रा ज्ञा
त्ता मि क्ष्वा वेपु रा
स्फी तां रा ष्ट्रावृ तां रा मो
वै दे हीन्वर्श यत्