२.४५.१५

जीवेदपि हि मे माता शत्रुघ्नस्यान्ववेक्षया ।
तद्दुःखं यत्तु कौसल्या वीरसूर्विनशिष्यति ॥

अन्वयः

शत्रुघ्नस्य Satrughna's, अन्ववेक्षया looking forward, मे माता my mother, जीवेदपि हि if at all may live, वीरसूः valiant son, कौशल्या Kausalya, यत् विनशिष्यति if she perishes, तत् that one, दुःखम् is a sorrowful thing.

M N Dutt

If they are, it is for this night only. Even if my mother live looking up to Satrughna, yet this is my grief that that mother of a hero, Kausalyā will breathe her last.

Summary

My mother may live looking forward to Satrughna. But, alas Kausalya may die, separated from her valiant son.

पदच्छेदः

जीवेद्जीवेत् (√जीव् विधिलिङ् प्र.पु. एक.)–जीवेत् (√जीव् विधिलिङ् प्र.पु. एक.)
अपिअपि (अव्ययः)–अपि (अव्ययः)
हिहि (अव्ययः)–हि (अव्ययः)
मेमद् (६.१)–मद् (६.१)
मातामातृ (१.१)–मातृ (१.१)
शत्रुघ्नस्यान्ववेक्षयाशत्रुघ्न (६.१)–अन्ववेक्षा (३.१)–शत्रुघ्न (६.१)–अन्ववेक्षा (३.१)
तद्तद् (१.१)
दुःखंदुःख (१.१)
यत्यत् (अव्ययः)
तुतु (अव्ययः)
कौसल्याकौसल्या (१.१)
वीरसूर्वीरसू (१.१)
विनशिष्यतिविनशिष्यति (√वि-नश् लृट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

जी वेपिहि मे मा ता
त्रु घ्न स्यान्व वेक्ष या
द्दुः खंत्तु कौ ल्या
वी सूर्वि शिष्यति