अन्वयः

तदा then, सारथिः charioteer, सुमन्त्रः Sumantra, इति thus, ब्रुवन् saying, दूरगतम् gone afar, आत्मसमम् like his own self, रामम् Rama, दृष्ट्वा seeing, दुःखार्तः agonised, चिरम् long time, रुरुदे cried.

M N Dutt

Having said this, the charioteer, Sumantra, seeing Rāma intent upon going to a distant land, wept for a long while in heaviness of heart.

Summary

Rama was like his (Sumantra's) own self. When Sumantra, the charioteer, saw that Rama was preparing to go afar for a long time, he started weeping aloud in deep distress.

पदच्छेदः

इति	इति (अव्ययः)
ब्रुवन्न्	ब्रुवत् (√ब्रू + शतृ, १.१)
आत्मसमं	आत्मन्–सम (२.१)
सुमन्त्रः	सुमन्त्र (१.१)
सारथिस्	सारथि (१.१)
तदा	तदा (अव्ययः)
दृष्ट्वा	दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
दूरगतं	दूर–गत (√गम् + क्त, २.१)
रामं	राम (२.१)
दुःखार्तो	दुःख–आर्त (१.१)
रुरुदे	रुरुदे (√रुद् लिट् प्र.पु. एक.)
चिरम्	चिरम् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
इ	ति	ब्रु	व	न्ना	त्म	स	मं
सु	म	न्त्रः	सा	र	थि	स्त	दा
दृ	ष्ट्वा	दु	र	ग	तं	रा	मं
दुः	खा	र्तो	रु	रु	दे	चि	रम्