अन्वयः

ततः then, बाष्पे tears, विगते shedding, स्पृष्टोदकम् taking a sip of water, शुचिम् pure, तं सूतम् to that charioteer, रामस्तु Rama, पुनः पुनः again and again, मधुरम् sweet, वाक्यम् words, उवाच said.

M N Dutt

Then when he had dried up his tears, and sanctified himself by touching the water of the Gangā, Rāma again addressed the charioteer in sweet words, saying.

Summary

After the flow of tears ceased Sumantra took a sip of water and became sanctified. Then Rama addressed him with sweet words over and over again:

पदच्छेदः

ततस्	ततस् (अव्ययः)
तु	तु (अव्ययः)
विगते	विगत (√वि-गम् + क्त, ७.१)
बाष्पे	बाष्प (७.१)
सूतं	सूत (२.१)
स्पृष्टोदकं	स्पृष्ट (√स्पृश् + क्त)–उदक (२.१)
शुचिम्	शुचि (२.१)
रामस्	राम (१.१)
तु	तु (अव्ययः)
मधुरं	मधुर (२.१)
वाक्यं	वाक्य (२.१)
पुनः	पुनर् (अव्ययः)
पुनर्	पुनर् (अव्ययः)
उवाच	उवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
तम्	तद् (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	त	स्तु	वि	ग	ते	बा	ष्पे
सू	तं	स्पृ	ष्टो	द	कं	शु	चिम्
रा	म	स्तु	म	धु	रं	वा	क्यं
पु	नः	पु	न	रु	वा	च	तम्