अन्वयः

रामेण by Rama, निवर्त्यमानः sent back, सुमन्त्रः Sumantra, शोककर्शितः afflicted with grief, तत् then, सर्वम् all, वचनम् words, श्रुत्वा having heard, स्नेहात् out of affection, काकुत्स्थम् Rama of Kakutstha race, अब्रवीत् said.

M N Dutt

Told by Rāma to go back and instructed in this wise, Sumantra having heard everything, addressed Kākutstha from affection, saying.

Summary

When Sumantra was asked by Rama to go back, he grew griefstricken. Having heard all that was said by the scion of the Kakutsthas, he replied:

पदच्छेदः

निवर्त्यमानो	निवर्त्यमान (√नि-वर्तय् + शानच्, १.१)
रामेण	राम (३.१)
सुमन्त्रः	सुमन्त्र (१.१)
शोककर्शितः	शोक–कर्शित (√कर्शय् + क्त, १.१)
तत्	तद् (२.१)
सर्वं	सर्व (२.१)
वचनं	वचन (२.१)
श्रुत्वा	श्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
स्नेहात्	स्नेह (५.१)
काकुत्स्थम्	काकुत्स्थ (२.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
नि	व	र्त्य	मा	नो	रा	मे	ण
सु	म	न्त्रः	शो	क	क	र्शि	तः
त	त्स	र्वं	व	च	नं	श्रु	त्वा
स्ने	हा	त्का	कु	त्स्थ	म	ब्र	वीत्