अन्वयः

असौ Alas, सुतः son, मया myself, मातुलकुलम् to the maternal uncle's, नीतः took, सन्तापम् grief, मा कृथाः do not make, इति this, अहम् I, देवीम् Kausalya, वक्ष्यामि किं चापि what can I say?

M N Dutt

Shall I say to the worshipful one, 'I have conveyed your son to the home of his maternal uncle. Do you not grieve.' I will never tell such a lie. Yet how can I speak this truth which is so very unpleasant?

Summary

What shall I say to Kausalya? Shall I say 'O venerable queen I have left your son at his maternal uncle's, hence don't grieve'.

पदच्छेदः

अहं	मद् (१.१)
किं	क (२.१)
चापि	च (अव्ययः)–अपि (अव्ययः)
वक्ष्यामि	वक्ष्यामि (√वच् लृट् उ.पु. )
देवीं	देवी (२.१)
तव	त्वद् (६.१)
सुतो	सुत (१.१)
मया	मद् (३.१)
नीतो	नीत (√नी + क्त, १.१)
ऽसौ	अदस् (१.१)
मातुलकुलं	मातुल–कुल (२.१)
संतापं	संताप (२.१)
मा	मा (अव्ययः)
कृथा	कृथाः (√कृ म.पु. )
इति	इति (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
अ	हं	किं	चा	पि	व	क्ष्या	मि
दे	वीं	त	व	सु	तो	म	या
नी	तो	ऽसौ	मा	तु	ल	कु	लं
सं	ता	पं	मा	कृ	था	इ	ति