२.४६.५६

तत्क्षीरं राजपुत्राय गुहः क्षिप्रमुपाहरत् ।
लक्ष्मणस्यात्मनश्चैव रामस्तेनाकरोज्जटाः ॥

अन्वयः

गुहः Guha, क्षिप्रम् quickly, राजपुत्राय for the prince (Rama), तत् that, क्षीरम् milk, उपाहरत् brought , रामः Rama, तेन with that, लक्ष्मणस्य for Lakshmana, आत्मनश्चैव of his own, जटाः matted locks of hair, अकरोत् made.

Summary

Guha fetched the latex quickly and gave it to the prince (Rama) and with that Rama matted his own hair and Lakshmana's.

पदच्छेदः

तत्तद् (२.१)
क्षीरंक्षीर (२.१)
राजपुत्रायराजन्–पुत्र (४.१)
गुहःगुह (१.१)
क्षिप्रम्क्षिप्रम् (अव्ययः)
उपाहरत्उपाहरत् (√उप-हृ लङ् प्र.पु. एक.)
लक्ष्मणस्यात्मनश्लक्ष्मण (६.१)–आत्मन् (६.१)
चैव (अव्ययः)–एव (अव्ययः)
रामस्राम (१.१)
तेनाकरोज्तद् (३.१)–अकरोत् (√कृ लङ् प्र.पु. एक.)
जटाःजटा (२.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

त्क्षी रं रा पु त्रा
गु हः क्षिप्रमु पा रत्
क्ष्म स्यात्म श्चै
रा स्ते ना रोज्ज टाः