२.४७.४

रात्रिं कथंचिदेवेमां सौमित्रे वर्तयामहे ।
उपावर्तामहे भूमावास्तीर्य स्वयमार्जितैः ॥

अन्वयः

सौमित्रे O Lakshmana, इमां रात्रिम् this night, कथञ्चिदेव somehow, वर्तयामहे pass, स्वयम् by ourselves, आर्जितैः procured, भूमौ on the ground, आस्तीर्य spread with, उपावर्तामहे we will lie down.

M N Dutt

We will, O son of Sumitrā, anyhow pass the night; let us ourselves procuring (leaves) and spreading them on the ground, anyhow lie down on it.

Summary

O Lakshmana, we will have to somehow pass this night, sleeping on the ground spread with whatever we have procured.

पदच्छेदः

रात्रिंरात्रि (२.१)
कथंचिद्कथंचिद् (अव्ययः)
एवेमांएव (अव्ययः)–इदम् (२.१)
सौमित्रेसौमित्रि (८.१)
वर्तयामहेवर्तयामहे (√वर्तय् लट् उ.पु. द्वि.)
उपावर्तामहेउपावर्तामहे (√उपा-वृत् लट् उ.पु. द्वि.)
भूमाव्भूमि (७.१)
आस्तीर्यआस्तीर्य (√आ-स्तृ + ल्यप्)
स्वयम्स्वयम् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रा त्रिं थंचि दे वे मां
सौ मि त्रेर्त या हे
पा र्ता हे भू मा
वा स्ती र्यस्व मार्जि तैः