अन्वयः

महार्हशयनोचितः fit to rest on luxurious bed, सः Rama, मेदिन्याम् on the ground, संविश्य lying down, सौमित्रये to Lakshmana, शुभाः beneficial, इमाः कथाः these words, व्याजहार uttered.

M N Dutt

Saying this, Rāma lying down on the ground although worthy of a costly bed, spoke these excellent words to Sumitrā's son.

Summary

Rama who deserved a luxurious bed lay down on the ground and uttered these beneficial words to Lakshamana:

पदच्छेदः

स	तद् (१.१)
तु	तु (अव्ययः)
संविश्य	संविश्य (√सम्-विश् + ल्यप्)
मेदिन्यां	मेदिनी (७.१)
महार्हशयनोचितः	महार्ह–शयन–उचित (१.१)
इमाः	इदम् (२.३)
सौमित्रये	सौमित्रि (४.१)
रामो	राम (१.१)
व्याजहार	व्याजहार (√व्या-हृ लिट् प्र.पु. एक.)
कथाः	कथा (२.३)
शुभाः	शुभ (२.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स	तु	सं	वि	श्य	मे	दि	न्यां
म	हा	र्ह	श	य	नो	चि	तः
इ	माः	सौ	मि	त्र	ये	रा	मो
व्या	ज	हा	र	क	थाः	शु	भाः