२.५०.२१

अनेकनानामृगपक्षिसंकुले; विचित्रपुष्पस्तबलैर्द्रुमैर्युते ।
वनोत्तमे व्यालमृगानुनादिते; तथा विजह्रुः सुसुखं जितेन्द्रियाः ॥

अन्वयः

तदा then, जितेन्द्रियाः who had conquered the senses, अनेकनानामृगपक्षिसङ्कुले filled with many varieties of animals and birds, विचित्रपुष्पस्तबकै: with bunches of bright flowers, द्रुमै with trees, युते full of, व्यालमृगानुनादिते echoing with the sounds of wild animals, वनोत्तमे in that splendid forest, सुसुखम् very happily, विजह्रु: wandered.

पदच्छेदः

अनेकनानामृगपक्षिसंकुलेअनेक–नाना (अव्ययः)–मृग–पक्षिन्–संकुल (७.१)
विचित्रपुष्पस्तबकैर्विचित्र–पुष्प–स्तबक (३.३)
द्रुमैर्द्रुम (३.३)
युतेयुत (७.१)
वनोत्तमेवन–उत्तम (७.१)
व्यालमृगानुनादितेव्याल–मृग–अनुनादित (√अनु-नादय् + क्त, ७.१)
तथातथा (अव्ययः)
विजह्रुःविजह्रुः (√वि-हृ लिट् प्र.पु. बहु.)
सुसुखंसु (अव्ययः)–सुखम् (अव्ययः)
जितेन्द्रियाःजित (√जि + क्त)–इन्द्रिय (१.३)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
अ नेक ना नामृग पक्षि संकु ले
वि चित्र पु ष्पस्तब लैर्द्रु मैर्यु ते
व नोत्त मे व्यालमृ गानु नादि ते
त थावि ज ह्रुःसुसु खंजि तेन्द्रि याः
जतजर