स सुप्तः समये भ्रात्रा लक्ष्मणः प्रतिबोधितः ।
जहौ निद्रां च तन्द्रीं च प्रसक्तं च पथि श्रमम् ॥
स सुप्तः समये भ्रात्रा लक्ष्मणः प्रतिबोधितः ।
जहौ निद्रां च तन्द्रीं च प्रसक्तं च पथि श्रमम् ॥
अन्वयः
सुप्त: one asleep, स: लक्ष्मण: that Lakshmana, समये in time, भ्रात्रा by his brother, प्रतिबोधित: awakened, निद्रां च sleep, तन्द्रीं च and drowsiness, पथि during journey, प्रसक्तम् associated with, श्रमं च fatigue, जहौ cast off.M N Dutt
Awakened at the proper time, Rāma's brother left off sleep and drowsiness and clinging fatigue.Summary
Awakened by his brother in time, Lakshmana shook off his sleep, his drowsiness and his fatigue due to journey.पदच्छेदः
| स | तद् (१.१) |
| सुप्तः | सुप्त (√स्वप् + क्त, १.१) |
| समये | समय (७.१) |
| भ्रात्रा | भ्रातृ (३.१) |
| लक्ष्मणः | लक्ष्मण (१.१) |
| प्रतिबोधितः | प्रतिबोधित (√प्रति-बोधय् + क्त, १.१) |
| जहौ | जहौ (√हा लिट् प्र.पु. एक.) |
| निद्रां | निद्रा (२.१) |
| च | च (अव्ययः) |
| तन्द्रीं | तन्द्रा (२.१) |
| च | च (अव्ययः) |
| प्रसक्तं | प्रसक्त (√प्र-सञ्ज् + क्त, २.१) |
| च | च (अव्ययः) |
| पथि | पथिन् (७.१) |
| श्रमम् | श्रम (२.१) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | सु | प्तः | स | म | ये | भ्रा | त्रा |
| ल | क्ष्म | णः | प्र | ति | बो | धि | तः |
| ज | हौ | नि | द्रां | च | त | न्द्रीं | च |
| प्र | स | क्तं | च | प | थि | श्र | मम् |