अन्वयः

तत: then, काले at the proper time, सौमित्रिणा सह along with Lakshmana, सम्प्रस्थित: setting out, राम: Rama, कमलपत्राक्षीम् eyes like lotus petals, सीताम् addressing Sita, इदं वचनम् these words, अब्रवीत् said.

M N Dutt

Setting out in season with Sumitra's son, he of eyes resembling lotus-petais spoke these words to Sītā.

Summary

Early in the morning Rama set out with Lakshmana and said this to Sita with eyes like lotus petals:

पदच्छेदः

ततः	ततस् (अव्ययः)
सम्प्रस्थितः	सम्प्रस्थित (√सम्प्र-स्था + क्त, १.१)
काले	काल (७.१)
रामः	राम (१.१)
सौमित्रिणा	सौमित्रि (३.१)
सह	सह (अव्ययः)
सीतां	सीता (२.१)
कमलपत्त्राक्षीम्	कमल–पत्त्र–अक्ष (२.१)
इदं	इदम् (२.१)
वचनम्	वचन (२.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	तः	सं	प्र	स्थि	तः	का	ले
रा	मः	सौ	मि	त्रि	णा	स	ह
सी	तां	क	म	ल	प	त्रा	क्षी
मि	दं	व	च	न	म	ब्र	वीत्