अन्वयः

सः he (Sumantra), अष्टमीम् eighth, कक्ष्याम् courtyard, प्रविश्य having entered, पाण्डुरे in pale white, गृहे chamber, दीनम् desolate, आतुरम् anguished, पुत्रशोकपरिम्लानम् withered by sorrow over his son, राजानम् king, अपश्यत् saw.

M N Dutt

And entering the eighth apartment he beheld in a gloomy chamber the king distressed and in a pitiable plight, woe-begone for grief for his son.

Summary

On entering the eighth courtyard, he saw in a pale white chamber king Dasaratha desolate, anguished and withered with the sorrow of separation from his son.

पदच्छेदः

स	तद् (१.१)
प्रविश्याष्टमीं	प्रविश्य (√प्र-विश् + ल्यप्)–अष्टम (२.१)
कक्ष्यां	कक्ष्या (२.१)
राजानं	राजन् (२.१)
दीनम्	दीन (२.१)
आतुरम्	आतुर (२.१)
पुत्रशोकपरिद्यूनम्	पुत्र–शोक–परिद्यून (√परि-दीव् + क्त, २.१)
अपश्यत्	अपश्यत् (√पश् लङ् प्र.पु. एक.)
पाण्डुरे	पाण्डुर (७.१)
गृहे	गृह (७.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स	प्र	वि	श्या	ष्ट	मीं	क	क्ष्यां
रा	जा	नं	दी	न	मा	तु	लम्
पु	त्र	शो	क	प	रि	द्यू	न
म	प	श्य	त्पा	ण्ड	रे	गृ	हे