अन्वयः

तदा then, सुमित्रया सहिता together with Sumitra, कौशल्या Kausalya, पतितम् fallen on the ground, पतिम् husband, उत्थापयामास lifted him up, इदम् these, वचनम् words, अब्रवीत् said.

M N Dutt

Kausalyā availing herself of the aid of Sumantra, raised up her fallen lord and addressed him, saying.

Summary

Having seen her husband collapsed on the ground, Kausalya assisted by Sumitra lifted him up and said to him thus:

पदच्छेदः

सुमित्रया	सुमित्रा (३.१)
तु	तु (अव्ययः)
सहिता	सहित (१.१)
कौसल्या	कौसल्या (१.१)
पतितं	पतित (√पत् + क्त, २.१)
पतिम्	पति (२.१)
उत्थापयामास	उत्थापयामास (√उत्-स्थापय् प्र.पु. एक.)
तदा	तदा (अव्ययः)
वचनं	वचन (२.१)
चेदम्	च (अव्ययः)–इदम् (२.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
सु	मि	त्र	या	तु	स	हि	ता
कौ	स	ल्या	प	ति	तं	प	तिम्
उ	त्था	प	या	मा	स	त	दा
व	च	नं	चे	द	म	ब्र	वीत्