२.५२.२६

तथैव रामोऽश्रुमुखः कृताञ्जलिः; स्थितोऽभवल्लक्ष्मणबाहुपालितः ।
तथैव सीता रुदती तपस्विनी; निरीक्षते राजरथं तथैव माम् ॥

अन्वयः

तथैव thus, रामः Rama, अश्रुमुखः with his face filled with tears, कृताञ्जलिः with folded hands, लक्ष्मणबाहुपालितः supported by the arms of Lakshmana, स्थितः अभवत् stood, तपस्विनी pitiable, सीता Sita, रुदती weeping, राजरथम् king's chariot, माम् me, निरीक्षते kept gazing.

M N Dutt

Thus said Rāma ministered to by Lakşmaņa, with a tearful countenance; and thus stood the unfortunate and weeping Sītå beholding the royal car and myself.

Summary

Supported by Lakshmana's arms, Rama stood, his face streaming with tears and palms folded, while the wretched Sita, glaring at me and the royal chariot, weeping. इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे अष्टपञ्चाशस्सर्गः॥Thus ends the fiftyeighth sarga in Ayodhyakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

तथैवतथा (अव्ययः)–एव (अव्ययः)
रामोराम (१.१)
ऽश्रुमुखःअश्रु–मुख (१.१)
कृताञ्जलिःकृत (√कृ + क्त)–अञ्जलि (१.१)
स्थितोस्थित (√स्था + क्त, १.१)
ऽभवल्अभवत् (√भू लङ् प्र.पु. एक.)
लक्ष्मणबाहुपालितःलक्ष्मण–बाहु–पालित (√पालय् + क्त, १.१)
तथैवतथा (अव्ययः)–एव (अव्ययः)
सीतासीता (१.१)
रुदतीरुदत् (√रुद् + शतृ, १.१)
तपस्विनीतपस्विनी (१.१)
निरीक्षतेनिरीक्षते (√निः-ईक्ष् लट् प्र.पु. एक.)
राजरथंराजन्–रथ (२.१)
तथैवतथा (अव्ययः)–एव (अव्ययः)
माम्मद् (२.१)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
त थैव रा मोऽश्रुमु खःकृ ताञ्ज लिः
स्थि तोऽभ व ल्लक्ष्मण बाहु पालि तः
त थैव सी तारुद तीत पस्वि नी
नि रीक्ष ते राजर थंत थैव माम्
जतजर