अन्वयः

राजा king, रजसा with dust, ध्वस्ताङ्गम् covered all over, अश्रुपूर्णमुखम् face bathed in tears, दीनम् dejected, समुपस्थितम् standing nearby, सूतम् charioteer, परमार्तवत् filled with extreme grief, उवाच said.

Summary

Seeing the dejected charioteer standing before him, the desolate king covered all over with dust and his face bathed in tears, said to him in extreme grief:

पदच्छेदः

राजा	राजन् (१.१)
तु	तु (अव्ययः)
रजसा	रजस् (३.१)
सूतं	सूत (२.१)
ध्वस्ताङ्गं	ध्वस्त (√ध्वंस् + क्त)–अङ्ग (२.१)
समुपस्थितम्	समुपस्थित (√समुप-स्था + क्त, २.१)
अश्रुपूर्णमुखं	अश्रु–पूर्ण (√पृ + क्त)–मुख (२.१)
दीनम्	दीन (२.१)
उवाच	उवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
परमार्तवत्	परम–आर्त–वत् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
रा	जा	तु	र	ज	सा	सू	तं
ध्व	स्ता	ङ्गं	स	मु	प	स्थि	तम्
अ	श्रु	पू	र्ण	मु	खं	दी	न
मु	वा	च	प	र	मा	र्त	वत्