२.५४.१८

न शोच्यास्ते न चात्मा ते शोच्यो नापि जनाधिपः ।
इदं हि चरितं लोके प्रतिष्ठास्यति शाश्वतम् ॥

अन्वयः

ते they, न शोच्याः need not be pitied, आत्मनः च yourself, न not, जनाधिप अपि king also, इदम् this, चरितम् history, लोके in the world, शाश्वतम् permanently, प्रतिष्ठास्यति will endure.

M N Dutt

Therefore they are not to be bewailed, nor your own self, nor the lord of men. This history of Rāma will endure for ever in this world.

Summary

You need not lament for them or for yourself or for the king. This story of Rama will endure permanently in the world.

पदच्छेदः

(अव्ययः)
शोच्यास्शोच्य (√शोचय् + कृत्, १.३)
तेतद् (१.३)
(अव्ययः)
चात्मा (अव्ययः)–आत्मन् (१.१)
तेत्वद् (४.१)
शोच्योशोच्य (√शोचय् + कृत्, १.१)
नापि (अव्ययः)–अपि (अव्ययः)
जनाधिपःजनाधिप (१.१)
इदंइदम् (१.१)
हिहि (अव्ययः)
चरितंचरित (१.१)
लोकेलोक (७.१)
प्रतिष्ठास्यतिप्रतिष्ठास्यति (√प्रति-स्था लृट् प्र.पु. एक.)
शाश्वतम्शाश्वत (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

शो च्या स्ते चा त्मा ते
शो च्यो नापि नाधि पः
दंहिरि तं लो के
प्र ति ष्ठास्यति शाश्व तम्