२.५४.१९

विधूय शोकं परिहृष्टमानसा; महर्षियाते पथि सुव्यवस्थिताः ।
वने रता वन्यफलाशनाः पितुः; शुभां प्रतिज्ञां परिपालयन्ति ते ॥

अन्वयः

ते they, शोकम् grief, विधूय shaking off, परिहृष्टमानसाः with cheerful hearts, महर्षियाते established by maharshis, पथि in the path, सुव्यवत्स्थिताः firmly fixed, वने in the forest, रताः are enjoying, वन्यफलाशनाः subsisting on forest fruits, पितुः father's, शुभाम् auspicious, प्रतिज्ञाम् promise, परिपालयन्ति are upholding.

M N Dutt

Renouncing grief and with cheerful hearts, well established in the life led by the Maharşis, they living in the forest on wild fruits as their sustenance, are maintaining the noble promise of their sire.

Summary

They are upholding the sacred promise of their father with cheerful hearts, grief given the goby, steadfastly pursuing the path established by maharsis, subsisting on forest fruits and enjoying the forest life.

पदच्छेदः

विधूयविधूय (√वि-धू + ल्यप्)
शोकंशोक (२.१)
परिहृष्टमानसापरिहृष्ट (√परि-हृष् + क्त)–मानस (१.१)
महर्षियातेमहत्–ऋषि–यात (√या + क्त, ७.१)
पथिपथिन् (७.१)
सुव्यवस्थिताःसु (अव्ययः)–व्यवस्थित (√व्यव-स्था + क्त, १.३)
वनेवन (७.१)
रतारत (√रम् + क्त, १.३)
वन्यफलाशनाःवन्य–फल–अशन (१.३)
पितुःपितृ (६.१)
शुभांशुभ (२.१)
प्रतिज्ञांप्रतिज्ञा (२.१)
परिपालयन्तिपरिपालयन्ति (√परि-पालय् लट् प्र.पु. बहु.)
तेतद् (१.३)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
वि धूय शो कंपरि हृष्ट मान सा
म हर्षि या तेपथि सुव्य वस्थि ताः
व नेर ता वन्यफ लाश नाःपि तुः
शु भांप्र ति ज्ञांपरि पाल यन्ति ते
जतजर