अन्वयः

धर्मपरे dutiful, रमयताम् pleasing others, वरे greatest, रामे Rama, वनम् forest, गते had gone, कौशल्या Kausalya, स्वार्ता in bitter anguish, रुदती sobbing, भर्तारम् to her husband, इदम् these words, अब्रवीत् said.

M N Dutt

On that foremost of those capable of charming people, the righteous Rāma, repairing to the forest, Kausalyā crying in grief said to her husband.

Summary

When Rama, the greatest among those who please the people, he who was conscious of his duty left for the forest. Kausalya, sobbing in bitter anguish, said to her husband:

पदच्छेदः

वनं	वन (२.१)
गते	गत (√गम् + क्त, ७.१)
धर्मपरे	धर्म–पर (७.१)
रामे	राम (७.१)
रमयतां	रमयत् (√रमय् + शतृ, ६.३)
वरे	वर (७.१)
कौसल्या	कौसल्या (१.१)
रुदती	रुदत् (√रुद् + शतृ, १.२)
स्वार्ता	सु (अव्ययः)–आर्त (१.१)
भर्तारम्	भर्तृ (२.१)
इदम्	इदम् (२.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
व	नं	ग	ते	ध	र्म	प	रे
रा	मे	र	म	य	तां	व	रे
कौ	स	ल्या	रु	द	ती	स्वा	र्ता
भ	र्ता	र	मि	द	म	ब्र	वीत्