अन्वयः
अथ thereafter, सः राजा that king, मूहूर्तेन in a moment, प्रतिबुद्धः was awakened, शोकोपहतचेतनः with his spirit gripped by sorrow, चिन्ताम् worry, अभ्यपद्यत obtained.
M N Dutt
Starting in a moment from sleep, king Dasaratha deprived (almost) of his consciousness by grief, (again) became a prey to thought.
Summary
Waking up in a moment tormented with grief, the king began to ponder once again.
पदच्छेदः
| प्रतिबुद्धो | प्रतिबुद्ध (√प्रति-बुध् + क्त, १.१) |
| मुहूर्तेन | मुहूर्त (३.१) |
| शोकोपहतचेतनः | शोक–उपहत (√उप-हन् + क्त)–चेतना (१.१) |
| अथ | अथ (अव्ययः) |
| राजा | राजन् (१.१) |
| दशरथः | दशरथ (१.१) |
| स | तद् (१.१) |
| चिन्ताम् | चिन्ता (२.१) |
| अभ्यपद्यत | अभ्यपद्यत (√अभि-पद् लङ् प्र.पु. एक.) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| प्र | ति | बु | द्धो | मु | हु | र्ते | न |
| शो | को | प | ह | त | चे | त | नः |
| अ | थ | रा | जा | द | श | र | थः |
| स | चि | न्ता | म | भ्य | प | द्य | त |