अन्वयः

देवि O Kausalya, त्वम् you, अनूढा not married, अभवः you were, युवराज: भवामि I was prince regent, ततः at that time, मदकामविवर्धिनी inflaming passion and pride, प्रावृट् rainy season, अनुप्राप्ता had set in.

M N Dutt

O lady, you were then unwedded; and I was a youthful prince. And it was at this time that the rainy season increasing my desire set in.

Summary

O Kausalya, you were not married then. I was prince regent. The rainy season that inflames passion and pride had just set in.

पदच्छेदः

देव्य्	देवी (१.१)
अनूढा	अनूढ (१.१)
त्वम्	त्वद् (१.१)
अभवो	अभवः (√भू लङ् म.पु. )
युवराजो	युवराज (१.१)
भवाम्य्	भवामि (√भू लट् उ.पु. )
अहम्	मद् (१.१)
ततः	ततस् (अव्ययः)
प्रावृड्	प्रावृष् (१.१)
अनुप्राप्ता	अनुप्राप्त (√अनुप्र-आप् + क्त, १.१)
मदकामविवर्धिनी	मद–काम–विवर्धिन् (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
दे	व्य	नू	ढा	त्व	म	भ	वो
यु	व	रा	जो	भ	वा	म्य	हम्
त	तः	प्रा	वृ	ड	नु	प्रा	प्ता
म	द	का	म	वि	व	र्धि	नी