२.५७.२३

नेमं तथानुशोचामि जीवितक्षयमात्मनः ।
मातरं पितरं चोभावनुशोचामि मद्विधे ॥

अन्वयः

अहम् I, आत्मनः my own, जीवितक्षयम् loss of life, तथा not so much, नानुशोचामि do not regret, मद्वधे after my killing, मातरम् mother, पितरं च and father, उभौ both, अनुशोचामि I am grieving.

Summary

'I do not regret so much about the loss of my own life as about my mother and father after I am dead.

पदच्छेदः

नेमं (अव्ययः)–इदम् (२.१)
तथानुशोचामितथा (अव्ययः)–अनुशोचामि (√अनु-शुच् लट् उ.पु. )
जीवितक्षयम्जीवित–क्षय (२.१)
आत्मनःआत्मन् (६.१)
मातरंमातृ (२.१)
पितरंपितृ (२.१)
चोभाव् (अव्ययः)–उभ् (२.२)
अनुशोचामिअनुशोचामि (√अनु-शुच् लट् उ.पु. )
मद्विधेमद्विध (७.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ने मं थानु शो चामि
जीविक्ष मात्म नः
मा रंपि रं चो भा
नु शो चामिद्वि धे