अन्वयः

महातेजाः brilliant, सः तापसः that ascetic, भार्यया सह with his wife, तूर्णम् immediately, उदकं कृत्वा offering funeral libations, कृताञ्जलिम् with folded palms, उपस्थितम् standing nearby, माम् me, उवाच addressed.

M N Dutt

With eyes flooded with tears, and well nigh deprived of his senses by grief, that highly energetic one said to me standing with joined hands.

Summary

The griefstricken, glorious ascetic with his face filled with tears, heaving deep sighs broke down with grief and spoke to me as I was standing with folded palms.

पदच्छेदः

स	तद् (१.१)
कृत्वा	कृत्वा (√कृ + क्त्वा)
तूदकं	तु (अव्ययः)–उदक (२.१)
तूर्णं	तूर्णम् (अव्ययः)
तापसः	तापस (१.१)
सह	सह (अव्ययः)
भार्यया	भार्या (३.१)
बलाध्यक्षम्	बलाध्यक्ष (२.१)
उवाचेदं	उवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)–इदम् (२.१)
कृताञ्जलिम्	कृताञ्जलि (२.१)
उपस्थितम्	उपस्थित (√उप-स्था + क्त, २.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स	कृ	त्वा	तू	द	कं	तू	र्णं
ता	प	सः	स	ह	भा	र्य	या
मा	मु	वा	च	म	हा	ते	जाः
कृ	ता	ञ्ज	लि	मु	प	स्थि	तम्