२.५८.४९

चक्षुषा त्वां न पश्यामि स्मृतिर्मम विलुप्यते ।
दूता वैवस्वतस्यैते कौसल्ये त्वरयन्ति माम् ॥

अन्वयः

कौसल्ये O Kausalya, चक्षुषा with my eyes, त्वाम् you, न पश्यामि cannot see, मम my, स्मृतिः memory, विलुप्यते is failing, वैवस्वतस्य Yama's, एते दूताः these messengers, माम् me, त्वरयन्ति are hastening up.

M N Dutt

But I do not see you with my eyes, and my memory fails. These envoys of Vivasvata's son, OKausalya, urge speed upon me.

Summary

O Kausalya, I am unable to see you. My memory is failing and the messengers of Yama are hastening me.

पदच्छेदः

चक्षुषाचक्षुस् (३.१)
त्वांत्वद् (२.१)
(अव्ययः)
पश्यामिपश्यामि (√दृश् लट् उ.पु. )
स्मृतिर्स्मृति (१.१)
मममद् (६.१)
विलुप्यतेविलुप्यते (√वि-लुप् प्र.पु. एक.)
दूतादूत (१.३)
वैवस्वतस्यैतेवैवस्वत (६.१)–एतद् (१.३)
कौसल्येकौसल्या (८.१)
त्वरयन्तित्वरयन्ति (√त्वरय् लट् प्र.पु. बहु.)
माम्मद् (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

क्षु षा त्वां श्यामि
स्मृ तिर्मवि लुप्य ते
दू ता वैस्व स्यै ते
कौ ल्येत्वन्ति माम्