अन्वयः
सः he, रात्र्याम् at night, एकयामावशिष्टायाम् with one yama (measure of time equivalent to four hours) left, प्रतिविबुद्ध्य having awakened, वेश्मनः dwelling's, कृत्स्नम् entire, अलङ्कारविधिम् decoration, कारयामास got it done.
Summary
He got up (Rama) with one yama (three hours) of the night still left, and had his entire residence decorated.
पदच्छेदः
| एकयामावशिष्टायां | एक–याम–अवशिष्ट (√अव-शिष् + क्त, ७.१) |
| रात्र्यां | रात्रि (७.१) |
| प्रतिविबुध्य | प्रतिविबुध्य (√प्रतिवि-बुध् + ल्यप्) |
| सः | तद् (१.१) |
| अलंकारविधिं | अलंकार–विधि (२.१) |
| कृत्स्नं | कृत्स्न (२.१) |
| कारयामास | कारयामास (√कारय् प्र.पु. एक.) |
| वेश्मनः | वेश्मन् (६.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| ए | क | या | मा | व | शि | ष्टा | यां |
| रा | त्र्यां | प्र | ति | वि | बु | ध्य | सः |
| अ | लं | का | र | वि | धिं | कृ | त्स्नं |
| का | र | या | मा | स | वे | श्म | नः |