२.६२.१५

भर्तुः प्रियार्थं कुलरक्षणार्थं; भर्तुश्च वंशस्य परिग्रहार्थम् ।
अहेडमानास्त्वरया स्म दूता; रात्र्यां तु ते तत्पुरमेव याताः ॥

अन्वयः

ते दूताः those messengers, भर्तुः lord's, प्रियार्थम् to please, कुलरक्षणार्थम् to preserve the royal dynasty, भर्तुः of the king's, वंशस्य the house of the Ikshvakus, परिग्रहार्थम् for the protection of (royal honour), त्वरया quickly, अहेडमानाः without negligence, रात्य्राम् in the night, तत् that, पुरमेव that city, याताः reached.

M N Dutt

And for pleasing their master, for the preservation of the people, and enabling Bharata to assume the reins of government, those envoys, casting aside negligence, swiftly entered the city in the night.

Summary

To please their master (sage Vasistha) and to preserve the royal dynasty and also to protect the honour of the (race and people), the messengers soon reached their destination by night without any negligence of their duty.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे अष्टषष्टितमस्सर्गः॥Thus ends the sixtyeighth sarga in Ayodhyakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

भर्तुःभर्तृ (६.१)
प्रियार्थंप्रिय–अर्थ (२.१)
कुलरक्षणार्थंकुल–रक्षण–अर्थ (२.१)
भर्तुश्भर्तृ (६.१)
चच (अव्ययः)
वंशस्यवंश (६.१)
परिग्रहार्थम्परिग्रह–अर्थ (२.१)
अहेडमानास्अहेडमान (१.३)
त्वरयात्वरा (३.१)
स्मस्म (अव्ययः)
दूतादूत (१.३)
रात्र्यांरात्रि (७.१)
तुतु (अव्ययः)
तेतद् (१.३)
तत्तद् (२.१)
पुरम्पुर (२.१)
एवएव (अव्ययः)
याताःयात (√या + क्त, १.३)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
भ र्तुःप्रि या र्थंकुल रक्ष णा र्थं
भ र्तुश्च वं शस्यप रिग्र हा र्थम्
अ हेड मा नास्त्वर यास्म दू ता
रा त्र्यांतु ते तत्पुर मेव या ताः