२.६४.१८

रुक्म निष्कसहस्रे द्वे षोडशाश्वशतानि च ।
सत्कृत्य कैकेयी पुत्रं केकयो धनमादिशत् ॥

अन्वयः

केकयः king of Kekaya, कैकयीपुत्रं son of Kaikeyi, सत्कृत्य having honoured, द्वे two, रुक्मनिष्कसहस्रे two thousand gold coins, षोडश अश्वशतानि च sixteen hundred horses also, धनम् as wealth, आदिशत् bestowed.

M N Dutt

Honouring the son of Kaikeyi, Kekaya gave him two thousand nishkas and six hundred : horses.

Summary

King of Kekaya generously gave to the son of Kaikeyi (Bharata) in his honour two thousand gold coins and sixteen hundred horses.

पदच्छेदः

रुक्मनिष्कसहस्रेरुक्म–निष्क–सहस्र (२.२)
द्वेद्वि (२.२)
षोडशाश्वशतानिषोडशन्–अश्व–शत (२.३)
(अव्ययः)
सत्कृत्यसत्कृत्य (√सत्-कृ + ल्यप्)
कैकेयीपुत्रंकैकेयी–पुत्र (२.१)
केकयोकेकय (१.१)
धनम्धन (२.१)
आदिशत्आदिशत् (√आ-दिश् + शतृ, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रुक्म निष्क स्रे द्वे
षो शाश्व तानि
त्कृत्य कै के यी पु त्रं
के यो मादि शत्