अन्वयः

तथा thus, पृष्टा questioned, अस्य माता his mother, सुमहत् great, विप्रियम् grievous, वाक्यम् words, प्रियशङ्कया presuming it to be pleasant, यथातत्त्वम् exact fact, आख्यातुम् to relate, उपचक्रमे commenced.

M N Dutt

Thus questioned, his mother at the same time duly said in words which although highly unwelcome, she took as agreeable to Bharata.

Summary

Thus questioned, his mother started relating the exact events, presuming them to be pleasant tidings (for Bharata).

पदच्छेदः

तथा	तथा (अव्ययः)
पृष्टा	पृष्ट (√प्रच्छ् + क्त, १.१)
यथातत्त्वम्	यथातत्त्वम् (अव्ययः)
आख्यातुम्	आख्यातुम् (√आ-ख्या + तुमुन्)
उपचक्रमे	उपचक्रमे (√उप-क्रम् लिट् प्र.पु. एक.)
मातास्य	मातृ (१.१)–इदम् (६.१)
युगपद्	युगपद् (अव्ययः)
वाक्यं	वाक्य (२.१)
विप्रियं	विप्रिय (२.१)
प्रियशङ्कया	प्रिय–शङ्का (३.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	था	पृ	ष्टा	य	था	त	त्त्व
मा	ख्या	तु	मु	प	च	क्र	मे
मा	ता	स्य	यु	ग	प	द्वा	क्यं
वि	प्रि	यं	प्रि	य	श	ङ्क	या