अन्वयः

सा she, यशस्विनम् illustrious, तं भरतम् to Bharata, मूर्धनि on his forehead, उपाघ्राय having smelt, परिष्वज्य having hugged, अङ्के on her lap, आरोप्य made him rest, प्रष्टुम् to question, उपचक्रमे began.

M N Dutt

Then smelling the crown of his head and embracing him and taking that illustrious one on her lap, Kaikeyi addressed him, saying.

Summary

Kaikeyi, gave her illustrious son Bharata a hug, kissed him on his forehead, made him rest on her lap and began her query.

पदच्छेदः

तं	तद् (२.१)
मूर्ध्नि	मूर्धन् (७.१)
समुपाघ्राय	समुपाघ्राय (√समुपा-घ्रा + ल्यप्)
परिष्वज्य	परिष्वज्य (√परि-स्वज् + ल्यप्)
यशस्विनम्	यशस्विन् (२.१)
अङ्के	अङ्क (७.१)
भरतम्	भरत (२.१)
आरोप्य	आरोप्य (√आ-रोपय् + ल्यप्)
प्रष्टुं	प्रष्टुम् (√प्रच्छ् + तुमुन्)
समुपचक्रमे	समुपचक्रमे (√समुप-क्रम् लिट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
तं	मू	र्ध्नि	स	मु	पा	घ्रा	य
प	रि	ष्व	ज्य	य	श	स्वि	नम्
अ	ङ्के	भ	र	त	मा	रो	प्य
प्र	ष्टुं	स	मु	प	च	क्र	मे