अन्वयः

अमराधिपः O lord of the immortals (Indra), पापम् शान्तम् god forbid, वः for you, कुतश्चित् from any quarter, किञ्चित् any calamity, न not, सुराधिप O lord of the gods, अहम् I, विषमे in trouble, स्थितौ entangled, सूर्यरश्मिप्रतापितौ scorched by the rays of the Sun, कृशौ emaciated, कर्षकेण by a ploughman, बाध्यमानौ beaten, मग्नौ immersed in grief, स्वपुत्रौ my own sons, एतौ these, बलीवर्धौ pair of bulls, दृष्ट्वा having seen, दीनौ miserable, शोचामि weeping.

M N Dutt

Auspiciousness, O lord of celestials ! No sin is yours. But I mourn my sons fallen into evil plight, having seen them lean, distressed, and burnt by the rays of the sun, Balivardas afflicted by the wicked-minded ploughman.

Summary

'God forbid, O Indra, lord of the Immortals no calamity has befallen you from any quarter. Only I am in trouble. I am weeping for these pair of bulls, my own sons who are in difficulty. When I see them scorched by the rays of the Sun, miserable, emaciated and weeping, beaten by a ploughman, I am immersed in grief'.

पदच्छेदः

शान्तं	शान्त (√शम् + क्त, १.१)
पापं	पाप (१.१)
न	न (अव्ययः)
वः	त्वद् (६.३)
किंचित्	कश्चित् (१.१)
कुतश्चिद्	कुतश्चिद् (अव्ययः)
अमराधिप	अमर–अधिप (८.१)
अहं	मद् (१.१)
तु	तु (अव्ययः)
मग्नौ	मग्न (√मज्ज् + क्त, २.२)
शोचामि	शोचामि (√शुच् लट् उ.पु. )
स्वपुत्रौ	स्व–पुत्र (२.२)
विषमे	विषम (७.१)
स्थितौ	स्थित (√स्था + क्त, २.२)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
शा	न्तं	पा	तं	न	वः	किं	चि
त्कु	त	श्चि	द	म	रा	धि	प
अ	हं	तु	म	ग्नौ	शो	चा	मि
स्व	पु	त्रौ	वि	ष	मे	स्थि	तौ