अन्वयः

अहम् I, भारपीडितौ oppressed by the burden, दुःखितौ anguished, यौ them both, दृष्ट्वा having seen, परितप्ये excessively grieving, मम my, कायात् from the body, प्रसूतौ हि were born, पुत्रसमः equal to a son, प्रियः a beloved, नास्ति no one is there.

M N Dutt

Seeing those that have been born of my body, cast down and in trouble, I grieve: there is none that is dear like to a son.

Summary

'These bulls were born from my body and they are oppressed by the burden. Having seen their anguish, I am extremely grieved. There is none so dear as a son'.

पदच्छेदः

मम	मद् (६.१)
कायात्	काय (५.१)
प्रसूतौ	प्रसूत (√प्र-सू + क्त, २.२)
हि	हि (अव्ययः)
दुःखितौ	दुःखित (२.२)
भारपीडितौ	भार–पीडित (√पीडय् + क्त, २.२)
यौ	यद् (२.२)
दृष्ट्वा	दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
परितप्ये	परितप्ये (√परि-तप् उ.पु. )
ऽहं	मद् (१.१)
नास्ति	न (अव्ययः)–अस्ति (√अस् लट् प्र.पु. एक.)
पुत्रसमः	पुत्र–सम (१.१)
प्रियः	प्रिय (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
म	म	का	या	त्प्र	सू	तौ	हि
दुः	खि	तौ	भा	र	पी	डि	तौ
यौ	दृ	ष्ट्वा	प	रि	त	प्ये	ऽहं
ना	स्ति	पु	त्र	स	मः	प्रि	यः