अन्वयः

तदा then, भरतः Bharata, प्राञ्जलिः his palms joined in reverence, एवम् in that manner, विलपमानाम् lamenting, बहुभिः intense, शोकैः with sorrow, आवृताम् overwhelmed with, तां कौशल्याम् that Kausalya, इदम् these words, प्रत्युवाच replied.

M N Dutt

Exceedingly agitated, he fell at Kausalya's feet, lamenting much, and well nigh deprived of his Bharata then regained his consciousness, and with joined hands answered Kausalya lamenting thus and overcome with excess of sorrow, saying.

Summary

As Kausalya was lamenting in this manner, overwhelmed with deep grief, Bharata, his palms joined in reverence, replied her in these words:

पदच्छेदः

एवं	एवम् (अव्ययः)
विलपमानां	विलपमान (√वि-लप् + शानच्, २.१)
तां	तद् (२.१)
भरतः	भरत (१.१)
प्राञ्जलिस्	प्राञ्जलि (१.१)
तदा	तदा (अव्ययः)
कौसल्यां	कौसल्या (२.१)
प्रत्युवाचेदं	प्रत्युवाच (√प्रति-वच् लिट् प्र.पु. एक.)–इदम् (२.१)
शोकैर्	शोक (३.३)
बहुभिर्	बहु (३.३)
आवृताम्	आवृत (√आ-वृ + क्त, २.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
ए	वं	वि	ल	प	मा	नां	तां
भ	र	तः	प्रा	ञ्ज	लि	स्त	दा
कौ	स	ल्यां	प्र	त्यु	वा	चे	दं
शो	कै	र्ब	हु	भि	रा	वृ	ताम्