२.७.२८

दत्त्वा त्वाभरणं तस्यै कुब्जायै प्रमदोत्तमा ।
कैकेयी मन्थरां हृष्टा पुनरेवाब्रवीदिदम् ॥

अन्वयः

प्रमदोत्तमा the best among beautiful women, कैकेयी Kaikeyi, तस्यै कुब्जायै to that hunchback, आभरणम् ornament, दत्वा looking at, मन्थराम् Manthara, दृष्ट्वा having seen, पुन: एव again, इदम् these (words), अब्रवीत् spoke.

Summary

Kaikeyi, the best among the beauties, having given the ornament to Manthara, the hunchback, looked at her and said these words again:

पदच्छेदः

दत्त्वादत्त्वा (√दा + क्त्वा)
त्व्तु (अव्ययः)
आभरणंआभरण (२.१)
तस्यैतद् (४.१)
कुब्जायैकुब्ज (४.१)
प्रमदोत्तमाप्रमदा–उत्तम (१.१)
कैकेयीकैकेयी (१.१)
मन्थरांमन्थरा (२.१)
हृष्टाहृष्ट (√हृष् + क्त, १.१)
पुनर्पुनर् (अव्ययः)
एवाब्रवीद्एव (अव्ययः)–अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)
इदम्इदम् (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

त्त्वा त्वा णं स्यै
कु ब्जा यैप्र दोत्त मा
कै के यीन्थ रां हृ ष्टा
पु रे वाब्र वीदि दम्