अन्वयः

मन्थराप्रभवः with Manthara as the source, कैकेयी ग्राहसङ्कुलः Kaikeyi as a crocodile, अक्षोभ्यः undisturbed, तीव्रः terrible, वरदानमयः in the form of irrevocable boons, शोकसागरः sea of sorrow, अमञ्जयत् drowned.

M N Dutt

This terrible sea of grief owing its origin to Mantharā, containing its ferocious aquatic animal in the shape of Kaikeyī, and incapable of being disturbed in consequence of the bestowal of the boon drowns (us).

Summary

With Manthara as the source, Kaikeyi as a crocodile, this terrible sea of sorrow which has submerged all of us lies unruffled.

पदच्छेदः

मन्थराप्रभवस्	मन्थरा–प्रभव (१.१)
तीव्रः	तीव्र (१.१)
कैकेयीग्राहसंकुलः	कैकेयी–ग्राह–संकुल (१.१)
वरदानमयो	वर–दान–मय (१.१)
ऽक्षोभ्यो	अक्षोभ्य (१.१)
ऽमज्जयच्	अमज्जयत् (√मज्जय् लङ् प्र.पु. एक.)
छोकसागरः	शोक–सागर (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
म	न्थ	रा	प्र	भ	व	स्ती	व्रः
कै	के	यी	ग्रा	ह	सं	कु	लः
व	र	दा	न	म	यो	ऽक्षो	भ्यो
ऽम	ज्ज	य	च्छो	क	सा	ग	रः