बबन्धुर्बन्धनीयांश्च क्षोद्यान्संचुक्षुदुस्तदा ।
बिभिदुर्भेदनीयांश्च तांस्तान्देशान्नरास्तदा ॥
बबन्धुर्बन्धनीयांश्च क्षोद्यान्संचुक्षुदुस्तदा ।
बिभिदुर्भेदनीयांश्च तांस्तान्देशान्नरास्तदा ॥
अन्वयः
तदा then, नराः people, बन्धनीयान् required to be bridged, तांस्तान् at such, देशान् places, बबन्धु: bridged, क्षोद्यान् required crushing, सञ्चुक्षुदुः pulverised, भेदनीयान् च required to be split open, बिभिदुः broke them.M N Dutt
And those men threw bridges wherever they became necessary, and broke the earth wherever such a process was required, and excavated whenever such a process was required, and excavated whenever it was necessary.Summary
People threw bridges at places that needed to be bridged. They pulverised stones that obstructed the path and split open big stones to drain out water.पदच्छेदः
| बबन्धुर् | बबन्धुः (√बन्ध् लिट् प्र.पु. बहु.) |
| बन्धनीयांश् | बन्धनीय (√बन्ध् + अनीयर्, २.३) |
| च | च (अव्ययः) |
| क्षोद्यान् | क्षोद्य (√क्षुद् + कृत्, २.३) |
| संचुक्षुदुस् | संचुक्षुदुः (√सम्-क्षुद् लिट् प्र.पु. बहु.) |
| तदा | तदा (अव्ययः) |
| बिभिदुर् | बिभिदुः (√भिद् लिट् प्र.पु. बहु.) |
| भेदनीयांश् | भेदनीय (√भिद् + अनीयर्, २.३) |
| च | च (अव्ययः) |
| तांस् | तद् (२.३) |
| तान् | तद् (२.३) |
| देशान् | देश (२.३) |
| नरास् | नर (१.३) |
| तदा | तदा (अव्ययः) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ब | ब | न्धु | र्ब | न्ध | नी | यां | श्च |
| क्षो | द्या | न्सं | चु | क्षु | दु | स्त | दा |
| बि | भि | दु | र्भे | द | नी | यां | श्च |
| तां | स्ता | न्दे | शा | न्न | रा | स्त | दा |