सचन्द्रतारागणमण्डितं यथा; नभःक्षपायाममलं विराजते ।
नरेन्द्रमार्गः स तथा व्यराजत; क्रमेण रम्यः शुभशिल्पिनिर्मितः ॥
सचन्द्रतारागणमण्डितं यथा; नभःक्षपायाममलं विराजते ।
नरेन्द्रमार्गः स तथा व्यराजत; क्रमेण रम्यः शुभशिल्पिनिर्मितः ॥
अन्वयः
सचन्द्रतारागणमण्डितम् decorated with the Moon and stars, अमलम् clear, नभः sky, क्षपायाम् in the night, याथा how, विराजते shines, क्रमेण orderly manner, शुभशिल्पिनिर्मितः constructed by eminent craftsmen, रम्यः lovely, सः that, नरेन्द्रमार्गः royal road, तथा that way, व्यराजत shone.M N Dutt
And passing by the Jāhnavi abounding in various trees and woods, of cool and crystal waters, and filled with mighty fishes, that way of the chief of men constructed by artizans, looked more and more lovely as it proceeded, as the unclouded sky looks beautiful at night, adorned with innumerable stars.Summary
The lovely royal road constructed in an orderly fashion by eminent craftsmen looked splendid like the clear sky decorated with by the Moon and clusters of stars.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे अशीतितमस्सर्गः॥Thus ends the eightieth sarga in Ayodhyakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.पदच्छेदः
| सचन्द्रतारागणमण्डितं | स (अव्ययः)–चन्द्र–तारा–गण–मण्डित (√मण्डय् + क्त, १.१) |
| यथा | यथा (अव्ययः) |
| नभः | नभस् (१.१) |
| क्षपायाम् | क्षपा (७.१) |
| अमलं | अमल (१.१) |
| विराजते | विराजते (√वि-राज् लट् प्र.पु. एक.) |
| नरेन्द्रमार्गः | नरेन्द्र–मार्ग (१.१) |
| स | तद् (१.१) |
| तथा | तथा (अव्ययः) |
| व्यराजत | व्यराजत (√वि-राज् लङ् प्र.पु. एक.) |
| क्रमेण | क्रमेण (अव्ययः) |
| रम्यः | रम्य (१.१) |
| शुभशिल्पिनिर्मितः | शुभ–शिल्पिन्–निर्मित (√निः-मा + क्त, १.१) |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | च | न्द्र | ता | रा | ग | ण | म | ण्डि | तं | य | था |
| न | भः | क्ष | पा | या | म | म | लं | वि | रा | ज | ते |
| न | रे | न्द्र | मा | र्गः | स | त | था | व्य | रा | ज | त |
| क्र | मे | ण | र | म्यः | शु | भ | शि | ल्पि | नि | र्मि | तः |
| ज | त | ज | र | ||||||||