अन्वयः
शत्रुघ्न O Satrughna, पश्य see, कैकेय्या by Kaikeyi, लोकस्य to the people, महत् great, अपकृतम् harm has been done, राजा king, दशरथः Dasaratha, दुःखानि all sufferings, मयि in me, विसृज्य having left, गतः went.
M N Dutt
Behold, O Satrughna, in what a mighty wrong the people are engaged, on account of Kaikeyi. The king Dasaratha has gone away throwing down on me (the burthen of) this misery.
Summary
O Satrughna see what great harm has been done to these people at the instance of Kaikeyi. King Dasaratha has gone, leaving me to suffer.
पदच्छेदः
| पश्य | पश्य (√पश् लोट् म.पु. ) |
| शत्रुघ्न | शत्रुघ्न (८.१) |
| कैकेय्या | कैकेयी (३.१) |
| लोकस्यापकृतं | लोक (६.१)–अपकृत (२.१) |
| महत् | महत् (२.१) |
| विसृज्य | विसृज्य (√वि-सृज् + ल्यप्) |
| मयि | मद् (७.१) |
| दुःखानि | दुःख (२.३) |
| राजा | राजन् (१.१) |
| दशरथो | दशरथ (१.१) |
| गतः | गत (√गम् + क्त, १.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| प | श्य | श | त्रु | घ्न | कै | के | य्या |
| लो | क | स्या | प | कृ | तं | म | हत् |
| वि | सृ | ज्य | म | यि | दुः | खा | नि |
| रा | जा | द | श | र | थो | ग | तः |